Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd die overeen zijn gekomen tussen of meer werkgevers(organisaties) met een of meer werknemersorganisaties (meestal vakbonden) om daarmee de gelijkwaardigheid van de betrokken partijen verzekeren. Er bestaan dan ook bedrijfstak-cao’s en ondernemings-cao’s.
De afspraken in een cao zijn veelal gunstiger dan afspraken over arbeidsvoorwaarden in de wet (een hoger loon en/of meer vakantiedagen dan het wettelijk minimum). De afspraken in een cao mogen nooit in strijd zijn met de wet, tenzij de wet bepaalt dat bij cao van wettelijke regels mag worden afgeweken (een lager loon en/of minder vakantiedagen dan het wettelijk minimum).
Een bedrijfstak-cao kan door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) algemeen verbindend worden verklaard. Horen werkgevers niet bij de cao-partijen, maar vallen zij wel onder de bedrijfstak, dan moeten zij zich aan de algemeen verbindend verklaarde cao-bepalingen houden en deze op hun werknemers toepassen. Bijna alle bedrijfstak-cao’s zijn algemeen verbindend verklaard. Een werkgever kan soms om vrijstelling (dispensatie) vragen.
Bovendien werkt een cao door in een individuele arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en werknemer. Sterker nog, de afspraken in een cao gaan voor op de afspraken in een individuele arbeidsovereenkomst. De bepalingen in de individuele arbeidsovereenkomst mogen dan ook niet nadelig afwijken van de bepalingen uit de cao.
