Het ouderschapsplan is een wettelijk verplicht gesteld stuk waarin ouders die gaan scheiden hun afspraken rondom een aantal evidente onderwerpen met betrekking tot hun minderjarige kinderen (kinderen jonger dan 18 jaar) vastleggen. Dit ouderschapsplan moet in het geval er sprake is van minderjarige kinderen bij elk echtscheidingsverzoek worden toegevoegd. Daarbij is het niet van belang of het gaat om een gemeenschappelijk verzoek tot echtscheiding (een verzoek van beide ouders) of een eenzijdig verzoek tot echtscheiding (een verzoek van één ouder). Indien er geen ouderschapsplan bij het echtscheidings-verzoekschrift is gevoegd, zal de rechter verlangen dat dit alsnog gebeurt of zal de rechter hierover aan beide ouders vragen stellen bij de mondelinge behandeling van de echtscheiding.
Minderjarige kinderen hebben op grond van de wet recht op gelijkwaardige verzorging en opvoeding van beide ouders, zodat het wettelijk verplicht is om afspraken omtrent de verzorging en opvoeding van de kinderen en/of de omgang met de kinderen (de zogenaamde zorg- en contactregeling) in het ouderschapsplan vast te leggen. Daarnaast bent u wettelijk verplicht om afspraken vast te leggen in het ouderschapsplan omtrent de informatie- en consultatieplicht over belangrijke ontwikkelingen rondom de kinderen (zoals medische beslissingen, school(keuze), sport, zakgeld, vakantie, bijzondere dagen, financiën, enzovoort) en de verdeling van de kosten van de verzorging en opvoeding van de kinderen (de zogenaamde kinderalimentatie). Tevens is het verstandig om andere afspraken op te nemen in het ouderschapsplan, zoals wat u als ouders belangrijk vindt in de opvoeding, bepaalde regels omtrent bedtijden en huiswerk, opvattingen over straffen en over het contact met de beide families. Deze wettelijke plicht geldt eveneens voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag.
Wanneer echtgenoten/partners uit elkaar gaan en zij gezamenlijk meerderjarige kinderen hebben (kinderen ouder dan 18 jaar), is het niet wettelijk verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. Wel dienen zij afspraken te maken over de verdeling van de kosten van onderhoud en studie. Daarin dienen ouders immers bij te dragen totdat de kinderen 21 jaar worden.
