Een werkgever wil vaak een relatie- en/of concurrentiebeding met een werknemer afspreken, indien hij vreest dat diegene bij het einde van de arbeidsovereenkomst zijn kennis en ervaring die hij bij haar heeft opgedaan, gebruikt bij een andere (concurrerende) werkgever of gebruikt bij het opstarten van zijn eigen onderneming. Een concurrentiebeding bevat meestal één of meer beperkingen omtrent het soort werkzaamheden die de werknemer bij een nieuwe werkgever mag uitvoeren, het type nieuwe werkgever, de vestigingsplaats van de nieuwe werkgever en de termijn waarbinnen de werknemer bij een andere (concurrerende) werkgever mag gaan werken of zijn eigen onderneming mag opstarten. Een relatiebeding kan deel uitmaken van het concurrentiebeding, inhoudende dat het de werknemer verboden wordt om na het einde van de arbeidsovereenkomst nog contact te onderhouden met relaties van zijn huidige werkgever. De werknemer dient zich dan ook te beseffen dat een relatie- en/of concurrentiebeding in zijn arbeidsovereenkomst van grote invloed kan zijn bij het aangaan van een nieuwe baan bij een nieuwe werkgever.
Vanaf de inwerkingtreding van de Wet Werk & Zekerheid (WWZ) op 1 januari 2015 is een relatie- en/of concurrentiebeding in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd verboden. Er geldt echter één uitzondering, namelijk wanneer bij een relatie- en/of concurrentiebeding een werkgever een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang heeft, zodat het voor de werkgever noodzakelijk is om zo’n beding in de arbeidsovereenkomst op te nemen. In dat geval moet een werkgever het concurrentie- en relatiebeding schriftelijk motiveren. Zonder motivering is het gehele concurrentiebeding in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd ongeldig. In een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd mag een relatie en/of concurrentiebeding wel worden overeengekomen en geldt deze motiveringsplicht niet.
Een werknemer heeft altijd de mogelijkheid om bij de rechter vernietiging te vragen van het overeengekomen relatie- en/of concurrentiebeding. Dat kan de werknemer doen bij zowel een concurrentie- en relatiebeding in een contract voor onbepaalde als bepaalde tijd, ook wanneer het beding deugdelijk is gemotiveerd.
