Een echtscheidingsprocedure begint bij het indienen van een gemeenschappelijk of eenzijdig verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank door uw advocaat waarin, in ieder geval, namens u wordt gesteld dat uw huwelijk duurzaam is ontwricht. Dit is de enige wettelijke grond voor een echtscheiding.
Binnen 6 weken na de indiening en betekening van het verzoekschrift tot echtscheiding kan uw echtgenoot een verweerschrift indienen. Dit verweerschrift ziet dan veelal op de zaken die bij een echtscheiding komen kijken. Denk hierbij aan de boedelverdeling (waaronder de echtelijke woning, de inboedel, het vermogen en de schulden), de hoofdverblijfplaats van uw kinderen, een omgangsregeling met uw kinderen, eventuele kinder- en/of partneralimentatie, enzovoort. Immers, wanneer één van de echtgenoten stelt dat het huwelijk duurzaam is ontwricht, zal de rechtbank in principe de verzochte echtscheiding ‘gewoon’ toe te wijzen, ondanks verweer daartegen.
Het tijdstip van indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding bij de Rechtbank is bepalend voor de datum van de verdeling van de gemeenschap (de zogeheten peildatum). Vanaf die datum is de huwelijksgemeenschap van rechtswege ontbonden en kan de omvang en waarde van de huwelijksgemeenschap niet meer (negatief) worden beïnvloed. Al hetgeen na deze datum ontstaat (waaronder dus ook schulden) vallen buiten de huwelijksgemeenschap.
Nadat de rechtbank zowel het verzoekschrift tot echtscheiding als het verweerschrift heeft ontvangen, zal er een datum worden gepland waarop het één en ander mondeling zal worden behandeld. Na deze zitting zal de rechter een beslissing op de verzoeken nemen en vastleggen in een zogeheten (schriftelijke) beschikking. Tegen de echtscheidingsbeschikking kan gedurende 3 maanden hoger beroep worden ingesteld.
Vanzelfsprekend is het ook mogelijk in goed overleg afspraken te maken over de gevolgen van de echtscheiding, die in een zogeheten echtscheidingsconvenant kunnen worden vastgelegd, en de kinderen, die in een zogeheten ouderschapsplan kunnen worden vastgelegd. In dat geval kan de Rechtbank hierover bericht worden en zal een inhoudelijke procedure (inclusief zitting) niet nodig zijn. De rechtbank zal dan dienovereenkomstig beslissen.
De echtscheiding komt pas formeel tot stand nadat de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Deze inschrijving moet binnen 6 maanden na afloop van de hoger beroepstermijn van 3 maanden plaatsvinden. Gebeurt dit niet, dan verliest de beschikking kracht en blijft u gehuwd.
Om de totstandkoming van de echtscheiding te versnellen, kan terstond nadat de beschikking door de rechtbank is afgegeven een zogeheten akte van berusting door de echtgenoten worden ondertekend. In zo’n akte van berusting geven beide echtgenoten aan zich te berusten in de beschikking van de rechtbank en daartegen dus niet in hoger beroep te gaan. In dat geval kan de beschikking tezamen met de aktes van berusting de burgerlijke stand van de desbetreffende gemeente worden toegezonden onder het gelijktijdig verzoek de echtscheiding in te schrijven in de registers van de burgerlijke stand en daarmee de echtscheiding definitief te maken.
Het bovenstaande geldt zowel voor de ontbinding van het huwelijk als de ontbinding van het geregistreerd partnerschap.
